Auteur: Julia de J. | Datum gepubliceerd: 05-04-2023 | Datum laatst herzien: 25-08-2026

Zindelijkheidstraining: tips voor het zindelijk maken van je kindje!

De ontwikkeling van onze allerkleinsten gaat de eerste 2-3 jaar erg snel. De eerste jaren staan bol van de mijlpalen. Ze groeien hard, leren praten en lopen, en zorgen met regelmaat voor het vieren van een mijlpaal. Eén van die mijlpalen is ook het zindelijk worden. Na een hoop luierverschoningen komt er een dag dat je kindje klaar is om aan de zindelijkheidstraining te beginnen. Wanneer is het juiste moment en hoe pak je dat aan? Wij helpen je graag een eindje op weg.

Wat is het juiste moment om zindelijk te worden?

De ideale leeftijd om te starten met zindelijkheidstraining is tussen de 18 en 24 maanden. Je peuter is dan erg nieuwsgierig en zit nog niet in de nee-fase, een goede combinatie om samen op ontdekking uit te gaan. Bedenk dat je kindje dit zelf moet doen; jij bent zijn maatje daarbij.

Het ideale moment hangt ook af van wat er verder speelt in het leven van je kleintje. Rondom grote gebeurtenissen zoals een verhuizing, een broertje of zusje, of een nieuw kinderdagverblijf is er al veel te verwerken. Dat zijn meestal niet de beste momenten om te starten. Een rustige periode, vaak richting het voorjaar of de zomer, vergroot de kans op een ontspannen en succesvolle start.

Hoe herken je dat je kindje klaar is voor zindelijkheidstraining?

Je kindje geeft meestal zelf signalen dat het zover is: het toont interesse in het toilet of potje, blijft langer droog tussen verschoningen door, en kan zelf een broekje op- en aftrekken. Ook merk je vaak dat je kindje aangeeft vlak vóór of na een plasje of poepje.

Niet elk kind laat alle signalen tegelijk zien, en dat is normaal. Jij kent je kindje het beste en voelt vaak zelf goed aan of het moment goed is. Twijfel je toch, dan kan het consultatiebureau altijd mee sparren over hoe je kindje zich ontwikkelt.

Wat kan jij voor je kindje doen?

Het allerbelangrijkste tijdens de zindelijkheidstraining is een ontspannen sfeer. Leren mag leuk zijn. Kies samen een leuk potje uit waar je kindje graag op wil zitten, het mag zelfs een pronkstuk zijn dat aan iedereen laten zien mag worden. Zo blijft de zindelijkheidstraining de hele dag een feestelijk gespreksonderwerp.

Wat kan jij voor je kindje doen?

Het allerbelangrijkste tijdens de zindelijkheidstraining is een ontspannen sfeer, en daar speel jij als ouder de hoofdrol in. Maak het potje leuk en vertrouwd, in plaats van iets waar een taak aan hangt. Zo wordt zindelijk worden iets waar je kindje zelf naartoe wil, in plaats van iets wat moet. Laat je kindje zelf het potje uitkiezen — de kleur, de vorm, met of zonder figuurtje. Dat gevoel van "dit is van mij" maakt een wereld van verschil. Zet het daarna op een vaste, zichtbare plek in huis, zodat het gewoon bij de kamer hoort en geen speciaal moment wordt waarop het pas tevoorschijn komt.

Laat je kindje ook gewoon wennen aan het zitten zelf, zonder dat er meteen iets moet gebeuren. Even op het potje zitten met kleren aan, terwijl je samen speelt of een boekje leest, haalt de druk eraf. Een knuffel of pop die het "voordoet" werkt vaak beter dan uitleg: kinderen leren dit spelenderwijs makkelijker dan via instructies. Ga ook bewust om met de drinkmomenten. Wat je kleintje drinkt, plast het ooit ook weer uit. Elk kind heeft daar een eigen routine in: sommige kinderen plassen tijdens het drinken, andere kort daarna. Als jij die routine van jouw kindje herkent, kun je makkelijker aansturen op een succesmoment.

Hoe vier je het succes?

Een succesmoment vieren stimuleert je kindje positief en zet aan tot een nieuwe poging. Belonen kan met complimentjes, iets lekkers of iets leuks samen doen. Een eigen, persoonlijk beloningssysteem werkt vaak beter dan standaard beloningsstickers; denk aan een bezoekje aan het speeltuintje of een spelletje samen. Jij weet zelf het beste waar jouw kleintje het meest van geniet.

Maak er geen wedstrijd van. Ouders delen graag ervaringen met elkaar, en dat kan heel handig zijn. Maar sommige kinderen pikken het sneller op dan andere, en dat zegt niets over jouw aanpak. Er bestaat geen vaste termijn voor zindelijkheidstraining. Gemiddeld duurt het meerdere maanden, de termijn is ondergeschikt aan een ontspannen proces. Straf een ongelukje dus nooit af en dwing je kindje niet als het duidelijk nog niet zover is: druk en spanning werken averechts, een ontspannen sfeer helpt juist sneller vooruit.

Wat als de zindelijkheidstraining niet lukt of je kindje terugvalt?

Een ongelukje of een periode van terugval hoort bij zindelijkheidstraining en betekent niet dat je iets verkeerd doet. Leren gaat met vallen en opstaan. Maak van een ongelukje geen drama, dat kan de beste overkomen, en spanning eromheen maakt het voor je kindje juist lastiger.

Zorg voor makkelijke kleding, zodat verschonen snel en eenvoudig kan. Merk je dat je kindje een tijdje weer vaker in de broek plast na een periode van droog zijn? Dat kan bijvoorbeeld komen door spanning, een nieuwe ontwikkelfase of een verandering in de omgeving. Blijf rustig en ontspannen reageren; dat helpt je kindje het vertrouwen te houden. Twijfel je of er meer aan de hand is, bespreek dit dan met het consultatiebureau of je huisarts.

Hoe maak je je kindje bewust van het zindelijk worden?

Zodra je kindje begrijpt dat het samen met jou iets leert over zindelijkheid, zet je stappen. Het helpt je kindje zich bewust te worden van wat zijn of haar lichaampje doet. Voorlezen uit boekjes die speciaal over dit onderwerp gaan, kan daarbij helpen. Verdeel de leesmomenten over de dag en laat je kindje op het potje zitten terwijl je voorleest. Gebruik deze momenten ook om over zindelijk worden te vertellen of vragen te stellen.

Maak er een dagelijkse routine van, dan wordt je kindje zich makkelijker bewust van alles wat samenhangt met zindelijk worden. Neem je kindje ook gerust mee naar het toilet als je zelf gaat, het maakt zindelijk worden tot iets van iedereen, en je peuter zal dat op een dag ook zelf willen doen. Betrek ook de omgeving van je kindje bij de routine. Het kinderdagverblijf of de gastouderopvang wil vaak net zo goed meedenken. Kijk of het mogelijk is om het eigen potje mee te nemen en laat je peuter zelf vertellen waar hij of zij mee bezig is. Er zal aanvulling nodig zijn vanuit jou, maar zo wordt het zindelijk worden ook echt van je kindje zelf.

Wat is jouw taak als ouder?

Jouw taak als ouder is meedenken, aanmoedigen, uitleggen en vooral geduld hebben. Zindelijkheidsbroekjes of oefenbroekjes kunnen gaandeweg de training erg handig zijn. Ze werken als een onderbroekje, maar vangen de eerste druppels van een aankomend plasje makkelijk op. Vaak helpen deze broekjes later ook bij het zindelijk worden in de nacht.

In de zomer kan je je kindje ook in de blote billen laten lopen op de veilige plekken thuis. Dat maakt je kleintje extra bewust van het plasje tijdens een ongelukje. Na een tijdje kan je van het potje overstappen op een toiletverkleiner. Die plaats je op het toilet om de zitting wat meer op maat te maken voor je peuter. Vindt je peuter het toilet hoog, koud of eng, dan kan een opstapje uitkomst bieden. Gun je peuter ook hier de tijd, het is vaak gewoon een kwestie van wennen.

Tot slot

Al met al is het een ontdekkingsreis om samen veel te leren. Jij over je kleintje, je kleintje over zijn of haar lichaampje. Samen maken jullie mooie herinneringen en beleven jullie ook lol aan de zindelijkheidstraining. Het is niet vreemd als je zo nu en dan gefrustreerd raakt. Bewaar die frustratie liever voor je partner en geef je peuter altijd je volste vertrouwen. Je peuter zal jou daar op een dag voor belonen.

Probeer ervan te genieten en maak mooie momenten met elkaar. Het zijn de unieke momenten in onze levens waar je later nog veel aan terug zal denken. Veel succes samen met je kleintje. Jullie kunnen ‘t! Mocht je na het lezen nog specifieke vragen hebben, schroom dan niet om het onze klantenservice te vragen of één van onze winkels te bezoeken.

Liefs MamaLoes

Terug naar de blog